Stary (ale nie najstarszy) cmentarz w Gryfowie Śląskim. Wspaniała nekropolia z wieloma zabytkami sztuki sakralnej. Najstarsze zachowane nagrobki reprezentują śląski barok, wiele nagrobków wykonano w stylu klasycystycznym, a późniejsze m.in. w stylu neogotyckim. Znajdziemy na nich fragmenty historii byłych mieszkańców naszego miasta i wiele znamienitych nazwisk, dzięki którym ludziom w Gryfowie żyło się lepiej. W miarę możliwości i czytelności postaram się niektóre z tych nazwisk zapisanych na starych nagrobkach tutaj przytoczyć. A na początek opis kościoła św. Wawrzyńca oraz przyległego do niego cmentarza z roku 1786.

Friedrich-Albert Zimmermann: Beyträge zur Beschreibung von Schlesien. Sechster Band mit Kupfern , Brieg bey Johann Ernst Tramp. 1786 [Friedrich-Albert Zimmermann: Przyczynki do opisu Śląska. Tom szósty z miedziorytami. Brzeg, w oficynie wydawniczej Johanna Ernsta Trampa 1786]. Str. 219-220:
“”Kościół pogrzebowy pod wezwaniem św. Wawrzyńca przed Bramą Lubańską. Gdy cmentarz przy kościele parafialnym stał się za ciasny, Gryfowianie otrzymali od biskupa Baltazara w roku 1553, dnia 16. marca, dyplom [dokument prawny – przyp. tłum.] ustanowienia ziemi bożej i budowy kościoła na przedmieściu, która to budowa zakończyła się w roku 1560. W 1603 roku spłonął on wraz z innymi zabudowaniami, został jednak pomiędzy rokiem 1605 a 1608 odbudowany, powiększony oraz poświęcony św. Wawrzyńcowi przez ówczesnego burmistrza Matthäus’a Rothe na jego własny koszt, a kościół został uposażony w 100 talarów, za co mu co roku na święto Matthäi [dzień św. Mateusza] miano wygłaszać wypominkowe kazanie. Pożar w roku 1634 ponownie zrujnował kościół, jednak szybko został odbudowany. W 1654 roku odebrano go ewangelikom [wraz z kościołem parafialnym – przyp. tłum.], którzy jednak w dalszym ciągu byli chowani na przyległym terenie kościelnym; Gdy w 1778 teren był już za mały, zakupiono jeszcze kawałek ziemi, otoczono go [cmentarz – przyp. tłum.] murem i wyposażono w bramę od strony ulicy. W kościele znajdują się ołtarz i ambona i odprawia się w nim co roku, za wyjątkiem dni odpustowych zwykłych, kazania pogrzebowe etc. oraz dwa kazania, jedno w dniu św. Wawrzyńca jako w święto wyświęcenia kościoła, a drugie w dniu św. Matthäus’a [św. Mateusza – przyp. tłum].”

Stary (ale nie najstarszy) cmentarz w Gryfowie Śląskim. Wspaniała nekropolia z wieloma zabytkami sztuki sakralnej. Najstarsze zachowane nagrobki reprezentują śląski barok, wiele nagrobków wykonano w stylu klasycystycznym, a późniejsze m.in. w stylu neogotyckim. Znajdziemy na nich fragmenty historii byłych mieszkańców naszego miasta i wiele znamienitych nazwisk, dzięki którym ludziom w Gryfowie żyło się lepiej. W miarę możliwości i czytelności postaram się niektóre z tych nazwisk zapisanych na starych nagrobkach tutaj przytoczyć. A na początek opis kościoła św. Wawrzyńca oraz przyległego do niego cmentarza z roku 1786.

Friedrich-Albert Zimmermann: Beyträge zur Beschreibung von Schlesien. Sechster Band mit Kupfern , Brieg bey Johann Ernst Tramp. 1786 [Friedrich-Albert Zimmermann: Przyczynki do opisu Śląska. Tom szósty z miedziorytami. Brzeg, w oficynie wydawniczej Johanna Ernsta Trampa 1786]. Str. 219-220:
""Kościół pogrzebowy pod wezwaniem św. Wawrzyńca przed Bramą Lubańską. Gdy cmentarz przy kościele parafialnym stał się za ciasny, Gryfowianie otrzymali od biskupa Baltazara w roku 1553, dnia 16. marca, dyplom [dokument prawny – przyp. tłum.] ustanowienia ziemi bożej i budowy kościoła na przedmieściu, która to budowa zakończyła się w roku 1560. W 1603 roku spłonął on wraz z innymi zabudowaniami, został jednak pomiędzy rokiem 1605 a 1608 odbudowany, powiększony oraz poświęcony św. Wawrzyńcowi przez ówczesnego burmistrza Matthäus’a Rothe na jego własny koszt, a kościół został uposażony w 100 talarów, za co mu co roku na święto Matthäi [dzień św. Mateusza] miano wygłaszać wypominkowe kazanie. Pożar w roku 1634 ponownie zrujnował kościół, jednak szybko został odbudowany. W 1654 roku odebrano go ewangelikom [wraz z kościołem parafialnym – przyp. tłum.], którzy jednak w dalszym ciągu byli chowani na przyległym terenie kościelnym; Gdy w 1778 teren był już za mały, zakupiono jeszcze kawałek ziemi, otoczono go [cmentarz – przyp. tłum.] murem i wyposażono w bramę od strony ulicy. W kościele znajdują się ołtarz i ambona i odprawia się w nim co roku, za wyjątkiem dni odpustowych zwykłych, kazania pogrzebowe etc. oraz dwa kazania, jedno w dniu św. Wawrzyńca jako w święto wyświęcenia kościoła, a drugie w dniu św. Matthäus’a [św. Mateusza – przyp. tłum]."